Caprice: Το ελληνικό σοκολατένιο ρολό που κατέκτησε 53 χώρες

Παραδοσιακά Reloaded. Mικρές ιστορίες πίσω από τα σνακ που μας μεγαλώσανε, εδώ των Caprice και των σοκολατένιων μπισκότων

 Υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν είναι απλώς τρόφιμα, είναι κομμάτι της παιδικής μας ηλικίας. Έχουν συνδεθεί με συγκεκριμένες εποχές, με διακοπές, με σχολικές τσάντες, με το περίπτερο της γειτονιάς, με το πάρε κάτι να φας στο δρόμο και, φυσικά, με εκείνες τις στιγμές που ανοίγαμε ένα πακέτο λέγοντας ότι θα φάμε μόνο ένα και, περίπου τρία λεπτά αργότερα, ανακαλύπταμε ότι το πακέτο είχε mysteriously εξαφανιστεί.

Και αν υπάρχει ένα προϊόν που για μένα συμπυκνώνει όλη αυτή την ελληνική σχέση με το μπισκότο, είναι τα Caprice.

Τα γνωστά σε όλους μας σοκολατένια πουράκια της Παπαδοπούλου δεν εμφανίστηκαν χθες. Η ιστορία τους ξεκινά το 1978, όταν κυκλοφόρησαν στην ελληνική αγορά. Και αυτή εδώ είναι η ιστορία τους.

Μπισκότα Παπαδοπούλου

Η οικογένεια Παπαδοπούλου είχε ήδη διανύσει μια πολύ μεγάλη διαδρομή μέχρι τότε. Και αυτή η διαδρομή, στην πραγματικότητα, ξεκινά πολύ πριν από τα Caprice.

Η ιστορία της οικογένειας ξεκινά στην Κωνσταντινούπολη, όπου το πρώτο μπισκότο Παπαδοπούλου ψήθηκε στον φούρνο του σπιτιού της οικογένειας και σφραγίστηκε με μια ξύλινη σφραγίδα. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, το 1922, η οικογένεια ήρθε στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, τότε γεννήθηκε και η ιδέα να μεταφέρουν μαζί τους την αγάπη τους για το μπισκότο και να τη διαδώσουν σε μια χώρα όπου το μπισκότο δεν ήταν ακόμη τόσο διαδεδομένο όσο θα γινόταν αργότερα.

Και εδώ είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο.

Γιατί σήμερα θεωρούμε το μπισκότο κάτι απολύτως αυτονόητο. Υπάρχει σε κάθε σπίτι, σε κάθε σούπερ μάρκετ, σε κάθε περίπτερο. Υπάρχουν δεκάδες κατηγορίες, γεύσεις, γεμίσεις, επικαλύψεις και σχήματα. Όμως προφανώς δεν ήταν πάντα έτσι.

Το μπισκότο στην Ελλάδα πέρασε σταδιακά από κάτι σχετικά απλό και καθημερινό σε έναν ολόκληρο κόσμο γεύσεων. Και η Παπαδοπούλου ήταν μία από τις εταιρείες που έπαιξαν τεράστιο ρόλο σε αυτή την αλλαγή.

Από τα απλά μπισκότα που μπορούσες να βουτήξεις στον καφέ ή στο γάλα, περάσαμε στα γεμιστά. Από εκεί στα μπισκότα με σοκολάτα. Και μετά ήρθε η εποχή που η σοκολάτα δεν ήταν απλώς ένα συστατικό μέσα στο μπισκότο. Έγινε εξωτερικό περίβλημα. Έγινε επικάλυψη. Έγινε ολόκληρη εμπειρία.

Και κάπου εκεί αρχίζει η μεγάλη ελληνική σοκολατένια περίοδος. Ως μάγειρας να σας πω ότι ο Έλληνας λατρεύει να τυλίγει όλα τα γλυκά στη σοκολάτα, και, ναι, το θεωρώ βλάσφημο να τυλίγεις μελομακάρονα, κουραμπιέδες και μπακλαβά στη σοκολάτα και όσοι το κάνουν είναι τέρατα. 

Η ίδια η Παπαδοπούλου περιγράφει αυτή την εποχή ως μια έντονα σοκολατένια περίοδο για την εταιρεία, όταν κλασικά προϊόντα όπως τα Πτι-Μπερ, τα Μιράντα και τα Γεμιστά άρχισαν να κυκλοφορούν και με σοκολατένια επικάλυψη. Δεν φταίνε αυτοί, ο κόσμος φταίει  πφφφ…

Και εδώ, κατά τη γνώμη μου, έγινε κάτι πολύ σημαντικό.

Το μπισκότο έπαψε να είναι απλώς ένα σνακ.
Άρχισε να γίνεται γλυκό.
Άρχισε να γίνεται λιχουδιά.
Άρχισε να γίνεται αυτό που αγοράζεις όχι επειδή πεινάς, αλλά επειδή θέλεις κάτι.

Και αυτή είναι μια τεράστια αλλαγή στην ιστορία οποιουδήποτε τροφίμου.

Γιατί άλλο είναι να τρως κάτι επειδή χρειάζεσαι φαγητό και άλλο να τρως κάτι επειδή ο εγκέφαλός σου έχει αποφασίσει ότι σήμερα, στις 17:42, χρειάζεσαι επειγόντως σοκολάτα.

Και δεν θα κάτσω να το παίξω υπεράνω. Ξέρουμε όλοι σε ποια κατηγορία ανήκουμε και αν έχουμε υπάρξει ένοχοι,.

1978, Βόλος: η αρχή

Το 1978, σε ένα εργοστάσιο στον Βόλο, η Ε.Ι. Παπαδοπούλου αποφάσισε να πάρει την πιο απλή ιδέα του κόσμου! 

Να κάνει μια τραγανή γκοφρέτα τυλιγμένη σε ρολό, γεμιστή με κρέμα σοκολάτας και να τη μετατρέψει σε εθνικό σύμβολο παιδικότητας. Από τότε παράγεται αποκλειστικά στο εργοστάσιο της εταιρείας στον Βόλο, σαν να είναι μυστική συνταγή που φυλάσσεται σε υπόγειο θησαυροφυλάκιο. Ως πρώην παχύσαρκη (158 κιλά ήμουν) ,μπορώ να επιβεβαιώσω ότι δεν υπάρχουν άλλα πουράκια σοκολάτας στην αγορά μέχρι το 2013 τουλάχιστον που ξεκίνησα την κέτο, που να φτάνουν τα caprice.

Ναι.

Σίγουρα.

Τα ΄έχω φάει όλα. Κυριολεκτικά! 

Ξέρω ότι έχει τέσσερα είδη , αλλά εγώ μιλάω για τα κλασσικά,  στην κόκκινη συσκευασία.

Σήμερα το Caprice ταξιδεύει σε 53 χώρες σε κάθε γωνιά του πλανήτη, με ιδιαίτερη επιτυχία στις ευρωπαϊκές αγορές, στη Μέση Ανατολή και στη Βόρειο Αμερική! Έχει δηλαδή  πουλήσει την δική μας ελληνική παιδική νοσταλγία σε μέρη που δεν έχουν ιδέα τι σημαίνει συμβολικά για μας αυτό το πουράκι.

Η σύμπτωση του 1978

Και εδώ έρχεται η λεπτομέρεια που κάνει το πράγμα ενδιαφέρον!

Το 1978 δεν είναι μόνο η χρονιά που γεννήθηκε το Caprice. Είναι επίσης η χρονιά που ο Peter DeBeukelaer, απόγονος μιας βελγικής οικογένειας ζαχαροπλαστών με ιστορία από το 1860, ίδρυσε την εταιρεία που αργότερα θα έβγαζε το Pirouline.

Οι πηγές το λένε ξεκάθαρα ότι τα Piroulines είναι πολύ παρόμοια με τα Caprice Παπαδοπούλου, που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα το 1978, μόνο που το αμερικανικό εργοστάσιο και η κανελλωτή κρέμα ήρθαν έξι χρόνια αργότερα, το 1984, στο Madison του Mississippi.

Δηλαδή, ενώ στη δύση το επώνυμο ρολό-γκοφρέτα είναι το βελγοαμερικανικό κουτάκι με το swirl, η Ελλάδα το είχε ήδη τυποποιήσει βιομηχανικά έξι χρόνια πριν.

Δεν θα το λέγαμε κλοπή ακριβώς, θα το λέγαμε ταυτόχρονη ανακάλυψη σε δύο σημεία του πλανήτη, κάτι που συμβαίνει συχνά στη βιομηχανία τροφίμων όταν μια τεχνολογία , όπως το ρολάρισμα ζεστής γκοφρέτας γύρω από μεταλλικό ραβδί,  γίνεται ξαφνικά προσιτή σε πολλά εργοστάσια ταυτόχρονα. Αλλά όπως είπα δεν τίθεται αμφιβολία περί την υπεροχή  ενός προϊόντος, CAPRICE FOREVER.

Η κυψέλη πίσω από τη λέξη

Αλλά για να καταλάβουμε γιατί υπήρχε καν γκοφρέτα να ρολαριστεί, πρέπει να πάμε πολύ πιο πίσω.

Η λέξη “wafer” προέρχεται από μια παλιά ρίζα, waba, όρο αβέβαιης προέλευσης που σήμαινε κηρήθρα ή μελίσσι, γιατί το σχέδιο που αφήνει το καυτό σίδερο πάνω στη λεπτή ζύμη θυμίζει κυψέλη. Και αυτό το σχήμα έχουν οι βαφλιέρες ακόμα!

Οι πρόγονοι της γκοφρέτας βρίσκονται στις βελγικές και γερμανικές γκοφρέτες, αλλά το ρολάρισμα γύρω από κάποιο ραβδί δεν είναι καν σύγχρονη εφεύρεση!

Έχει συνταγές του 18ου-19ου αιώνα περιγράφουν πώς έπρεπε να τυλίξεις τη ζεστή γκοφρέτα γύρω από ένα ξύλινο ραβδί όσο ήταν ακόμα μαλακή, ώστε να κρυώσει σε σωληνωτό σχήμα και να σκληρύνει τραγανή. Ίσως την ίδια εποχή που βγήκαν τα tuile; Μπορεί!

Γαλλικά τραπέζια του 1766 σέρβιραν ήδη κανελόνια από γκοφρέτα γεμισμένα με σοκολάτα και πάστες φρούτων, δεμένα με κορδέλα, πριν καν υπάρξει η Ελλάδα ως κράτος, κάποιος αριστοκράτης στο Παρίσι έτρωγε ήδη μια πρόγονο-εκδοχή του Caprice με πιρούνι, σε ασημένιο δίσκο!

Το παιδί που όμως τα έτρωγε τη δεκαετία του ’80 μπορεί σήμερα να είναι γονιός και να αγοράζει τα ίδια πουράκια για τα δικά του παιδιά. Και αυτό είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία που μπορεί να έχει ένα τρόφιμο να μη χρειάζεται να εξηγήσεις σε κανέναν τι είναι.

Λες απλά Caprice.

Και όλοι ξέρουν.

Η γέμιση που ένωσε την Ευρώπη

Αχ, η σοκολατένια γέμιση, έχει τη δική της ιστορία!

Το ζευγάρωμα γκοφρέτας και πραλίνας ήρθε το 1898 από την αυστριακή Manner, με το Neapolitan wafer!

Τα συγκεκριμένα είναι πέντε φύλλα γκοφρέτας και τέσσερα στρώματα κρέμας φουντουκιού, μια συνταγή που έμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη μέχρι σήμερα και σίγουρα έχουμε φάει διάφορες εκδοχές και εμείς στη Ελλαδα!

Στην Κεντρική Ευρώπη, εμφανίστηκαν παραλλαγές σαν τα τσεχοσλοβάκικα Tatranky (1945) και τα ιταλικά Loacker (1925)  όλη η ήπειρος, ουσιαστικά, δοκίμαζε παραλλαγές πάνω στο ίδιο προϊόν, κάτι που κάνει κρατς με κρέμα!

Το Caprice, δηλαδή, δεν εφηύρε τίποτα καινούριο σε επίπεδο υφής ή γεύσης γιατί υπήρχε ήδη! Πήρε μια ήδη δοκιμασμένη ιδέα την τύλιξε σε σωλήνα αντί να τη στοιβάξει σε πλάκα.

Όμως αυτή η μικρή γεωμετρική απόφαση είναι που έκανε και τη διαφορά!

Και τελικά…

Αν το σκεφτείς, η ιστορία των Caprice και των σοκολατένιων μπισκότων είναι στην πραγματικότητα η ιστορία του πώς άλλαξε η σχέση μας με το γλυκό.

Ξεκινήσαμε από το απλό μπισκότο.
Προχωρήσαμε στη γέμιση.
Μετά ήρθε η σοκολάτα.
Μετά η σοκολάτα απ’ έξω.
Μετά η σοκολάτα μέσα και έξω.
Και κάπου εκεί σταματήσαμε να έχουμε οποιαδήποτε πιθανότητα σωτηρίας! Αλλά ίσως αυτό να είναι και το ωραίο.

Γιατί μερικά τρόφιμα δεν χρειάζεται να είναι γκουρμέ για να είναι σημαντικά.
Δεν χρειάζεται να έχουν περίεργα συστατικά, γαλλικά ονόματα ή να σερβίρονται σε πιάτο με τρία φύλλα χρυσού.
Μερικές φορές φτάνει η παιδική νοσταλγία και το συναίσθημα που σου έφερε η πρώτη φορά που το γεύτηκες!

Και τότε συμβαίνει κάτι πολύ περίεργο.
Δεν τρως απλώς ένα μπισκότο.
Τρως μια ανάμνηση.

Μετά από τόσα χρόνια, αφού έχουμε περάσει από τα Caprice, τα Πτι-Μπερ με σοκολάτα, τα Γεμιστά, τα Digestive και όλα αυτά τα υπέροχα εγκλήματα της ελληνικής βιομηχανίας μπισκότου, το πραγματικό ερώτημα για μένα είναι ένα.

Μπορούμε να πάρουμε όλη αυτή τη νοσταλγία, όλη αυτή την υφή, όλο αυτό το «κρακ» και τη σοκολατένια απόλαυση και να τα κάνουμε keto;

Ε, λοιπόν.

Εδώ αρχίζει αυτή η συνταγή! Δείτε το βίντεο να καταλάβετε ακριβώς τι κάνω. Μην είστε εξυπνάκηδες!

Enjoy!

Print Recipe

Τραγανά πουράκια σοκολάτας τύπου Caprice

Course cake, Dessert, Snack

Cuisine Greek

Mika Kitrina

Ingredients

Γέμιση πραλίνα (ψήστε και τα φουντούκια για την ζύμη για τα πουράκια)

• 80 γρ σοκολάτα 85-91%
• 100 γρ βούτυρο λιωμένο ή 75 γρ λάδι καρύδας λιωμένο και 25 γρ νερό
• 100 γρ φουντούκι ψημένο
• 3 γρ αλάτι 
• 50 γρ φυτική γλυκερίνη βρώσιμη
• 35 γρ νερό
• ⅓ στικ φυσική βανίλια

Αυτή η δόση φτάνει για μία δόση ζύμης, βανίλια ή σοκολάτα

Βανίλια - Ψήσιμο 180℃, αέρα

• 140 γρ ασπράδι αυγού
• 25 γρ φουντούκια καβουρντισμένα και τριμμένα σε αλεύρι
• 30 γρ αλεύρι αμυγδάλου
• 80 γρ στέβια-ερυθριτόλη 1:1 σε άχνη
• 60 γρ λάδι καρύδας άγευστο λιωμένο  ή 40 γρ λάδι καρύδας και 20 γρ βούτυρο κακάο
• 3 γρ αλάτι
• ⅓ στικ φυσική βανίλια
• ξύσμα λεμόνι
• λίγη κανέλα

Σοκολάτα - Ψήσιμο 160℃, αέρα

• 140 γρ ασπράδι αυγού
• 30 γρ φουντούκια καβουρντισμένα και τριμμένα σε αλεύρι
• 25 γρ κακάο
• 80 γρ στέβια-ερυθριτόλη 1:1 σε άχνη
• 60 γρ λάδι καρύδας άγευστο ή 40 γρ λάδι καρύδας και 20 γρ βούτυρο κακάο
• 3 γρ αλάτι
• ⅓ στικ φυσική βανίλια

Instructions

Γέμιση πραλίνα (ψήστε και τα φουντούκια για την ζύμη για τα πουράκια)

1. Είναι πολύ απλή. Βάλτε όλα τα υλικά χωρίς την γλυκερίνη και το νερό στο μπλέντερ.

2. Αλέστε το καλά και αν ζεσταθεί, αφήστε το να κρυώσει.

3. Όταν κρυώσει, ρίξτε λίγο λίγο το νερό και την γλυκερίνη εναλλάξ μέχρι να γίνει μiα πάστα. Η σοκολάτα σε μίξη με τη γλυκερίνη έχει την τάση να φαίνεται σαν να κόβει γιαυτό θέλει εναλλάξ με το νερό. Μπορώ να σας αναλύσω γιατί αλλά θα το αφήσω για άλλη ώρα.

4. Προσθέστε το μείγμα σε μία σακούλα ζαχαροπλαστικής και βάλτε το μείγμα στο ψυγείο.

5. Αν πήξει πολύ, βράστε λίγο νερό και βυθίστε τη σακούλα στο νερό μέχρι να μαλακώσει η πραλίνα.

Οι Ζύμες

1. Δείτε το βίντεο να καταλάβετε ακριβώς τι κάνω.

2. Διαλέξτε μία από τις δύο ζύμες. Τα σοκολάτα είναι σαφώς καλύτερα.

3. Απλώστε τη ζύμη σε επαναχρησιμοποιούμενη κόλλα ψησίματος σε παραλληλόγραμμο, 10 επι 25.

4. Ψήστε για 5 λεπτά και χαράξτε κάθε παραλληλόγραμμο σε 5 κομμάτια, 5 εκ το καθένα και ψήστε άλλα 7-8 λεπτά.

5. Τυλίξτε κάθε κομμάτι σε ρολό γύρω από κάτι στρογγυλό, αφήστε το εκεί μέχρι να κρυώσει. Προσοχή όμως να μπορεί να βγει από ότι το τυλίξετε.

6. Μόλις τα τελειώσετε όλα, γεμίστε τα με την πραλίνα! Διατηρούνται εκτός ψυγείου!

Recipe Video

Notes

Όλη η συνταγή για την πραλίνα, είναι  1737 θερμίδες, πρωτεΐνη  25 γρ, λίπος   167 γρ, ίνες  15 γρ, νετ υδατάνθρακες   18 γρ

Όλη η συνταγή για τη βανίλια, είναι 913 θερμίδες, πρωτεΐνη  15 γρ, λίπος  89 γρ, ίνες  7 γρ, νετ υδατάνθρακες   6 γρ

Όλη η συνταγή για τη σοκολάτα, είναι 872  θερμίδες, πρωτεΐνη  15 γρ, λίπος  80  γρ, ίνες  16 γρ, νετ υδατάνθρακες    7 γρ